ساعت ۱٠:۱٥ ‎ق.ظ روز ٢ امرداد ۱۳۸٥  کلمات کلیدی:

     به پايان آمد اين دفتر، حكايت همچنان باقي است... 

منظورم مبحث رضايت شغلي است كه بخش پاياني پيرامون سازش شغلي، موفقيت شغلي و پيامدهاي رضايت و عدم رضايت مي‌باشد؛ 

سازش شغلی   (Job Adaption)

 سازش شغلی عبارت از حالت سازگار و مساعد روانی فرد نسبت به شغل مورد نظر پس از اشتغال بوده و ترکيبی از مجموعه عوامل روانی و غير روانی است. عواملی چون ارتباط متقابل با سايرين, ديد مثبت نسبت به شغل, درآمد کافی و ارزشگذاری به کار باعث می‏شوند که فرد با شغلش سازگار گردد و به آن ادامه دهد.

نظريه‏های سازش شغلی:

  1- نظريه خصيصه و عامل: اين نظريه بر سه اصل استوار است: 

*       با توجه به وجود تفاوتهای فردی بين انسانها از نظر جسمانی, روانی و اجتماعی, هر فردی می‏تواند با نوع خاصی از مشاغل حداکثر سازش را دارا باشند.

*       انجام مشاغل متعدد به خصوصيات خاصی نياز دارد. در نتيجه افرادی که به مشاغل گوناگون اشتغال دارند, دارای ويژگی‏‏های متفاوتی هستند.

*       سازش شغلی دوبعدی است, يعنی عوامل درونی و بيرونی در ايجاد آن مؤثر هستند.

بطور خلاصه, شغل تعاملی بين خصوصيات فردی و شرايط شغلی است و عوامل متعددی در ايجاد آن مؤثر هستند.

2- نظريه روان‏پويايی: در اين نظريه نيازها محرک رفتار هستند و ارضای نيازها و سازش شغلی نقش بسيار مؤثری را برعهده دارد. مازلو, در سال 1945 ضمن بررسی نيازها بر انتخاب شغل و تأثير آنها در اشتغال معتقد است تا زمانی که نيازهای اوليه ارضا نشوند نيازهای عالی‏تر ظاهر نخواهند شد. توجه به نيازها و تأمين آنها از طريق اشتغال از نقطه نظرهای نظريه روان پويايی است.

3- نظريه رشدی: عده‏ای از صاحبنظران معتقد هستندکه سازش شغلی به موازات رشد عمومی پيش می‏رود. آنها معتقد هستند که سازش شغلی دايمی و غير قابل تغيير نمی‏باشند, بلکه فردی که مدتی با شغلش سازش نمود ممکن است با پيدايش عوامل جديدی شغل خود را از دست بدهد و به شغل ديگری روی آورد و با آن سازش برقرار نمايد.

موفقيت شغلی(job Success)

 موفقيت شغلی برای افراد مختلف معانی و تعابير گوناگونی دارد. به نظر عده‏ای موفقيت شغلی همان پيشرفت شغلی و تعالی مهارتها و کسب تخصص‏ها می‏باشد. در حالی‏که به عقيده گروهی ديگر, موفقيت شغلی کسب درآمد بيشتر را شامل می‏گردد. موفقيت شغلی منبع بسيار قوی برای انگيزش شغلی است و می‏توان گفت که بين انگيزش شغلی و موفقيت شغلی رابطه متقابلی وجود دارد. موفقيت به سه حالت مادی, روانی و عمومی تعريف شده است:

1- تعريف مادی: عامه مردم موفقيت شغلی را با ميزان درآمد و ماديات می‏سنجند. به موجب اين تعريف, هر فردی که درآمد بيشتر داشته باشد در شغلش موفق‏تر است. به نظر جامعه‏شناسان, درآمد مادی فقط يکی از معيارهای موفقيت شغلی محسوب می‏شود. اين گروه معتقدند موفقيت شغلی در مشاغل مختلف معانی متفاوتی پيدا می‏کنند.

2- تعريف روانی: موفقيت شغلی عبارت از احساس فرد از ميزان کارآيی و توانايي‏اش در انجام کار محوله می‏باشد. معمولاً افراد موفق کارشان را بهتر انجام داده و به راهنمايی کمتری نيازمندند و کمتر از محيط کار غيبت می‏کنند. آنها مهارتها را زودتر فرا گرفته و زمان بيشتری به کار ادامه می‏دهند.

3- تعريف عمومی: موفقيت شغلی زمانی حاصل می‏شود که فرد بتواند از تمام تواناييها و امکانات خود در رسيدن به هدفهای شغلی استفاده و بهره‏برداری نمايد. لذا ميزان درآمد به تنهايی موفقيت شغلی محسوب نمی‏شود.

موفقيت عبارت از رابطه‏ای است که بين پيشرفت کنونی فرد و ايده‏آل‏های آينده‏اش(هدفهای احتمالی فرد برای آينده) در زمينه اشتغال وجود دارد. ميزان موفقيت فرد در برآوردن نسبی اين هدفها را می‏توان موفقيت شغلی ناميد.

پيامدهای رضايت شغلی و عدم رضايت شغلی:

رضايت شغلی باعث می‏شود بهره‏وری فرد افزايش يابد,  فرد نسبت به سازمان متعهد شود, سلامت فيزيکی و ذهنی فرد تضمين‏ ‏شود, روحيه فرد افزايش ‏يابد, از زندگی راضی باشد و مهارتهای جديد شغلی را به سرعت آموزش ببيند.

عدم رضايت شغلی سبب کاهش روحيه کارکنان می‏شود که روحيه پايين در کار بسيار نامطلوب است. مديران وظيفه دارند که علائم روحيه پايين و عدم رضايت شغلی را بطور مستمر زير نظر بگيرند.

برخی از شاخصهای روحيه پايين عبارتند از:

-         تشويش

-         غيبت کاری

-         تأخير در کار

-         ترک خدمت 

-         بازنشستگی زودرس

فهرست منابع:

-         مورهد/ گريفين, رفتار سازمانی, ترجمه: سيد مهدی الوانی و غلامرضا معمارزاده 

-         برومند, زهرا, مديريت رفتار سازمانی, دانشگاه پيام نور

-         علوی, سيد امين‏ا..., روانشناسی مديريت و سازمان, مرکز آموزش مديريت دولتی

-         رابينز,  استيفن,مبانی رفتار سازمانی, ترجمه: دکتر پارسائيان و دکتر اعرابی

-         عباس‏زادگان,  سيد محمد, مديريت بر سازمانهای ناآرام

-         شفيع‏آبادی,  عبدا... , راهنمايی و مشاوره شغلی و حرفه‏ای و نظريه‏های انتخاب شغل

-         سايتwww.pwit.ac.ir

-         سايت www.hasht.com 

-         سايت http://news.tavanir.org.ir