focus groups
ساعت ۱٠:٢٩ ‎ب.ظ روز ٤ تیر ۱۳۸٥  کلمات کلیدی:

 

و اينک قسمت پنجم:

 

نحوه اجرای گروه‏های کانونی:

 

اجرای يک گروه کانونی در سه مرحله انجام می‏شود(کروگر , 1988) :

-        مفهوم‏سازی

-        مصاحبه

-        تجزيه و تحليل داده‏ها, تهيه گزارش

 

مرحله مفهوم‏سازی به شرح زير می‏باشد:

 

-   تعيين هدف

-  بررسی علت و لزوم اجرای گروه کانونی؛ نوع اطلاعات به لحاظ اهميت ويژه آنها؛ مرجع درخواست‏کننده اطلاعات؛

-   تعيين موضوع مورد مطالعه؛

-   چه کسی اطلاعات مورد نياز را فراهم خواهد کرد؟ در نظر گرفتن گروههای ويژه( به عنوان مثال: هيأت مشاوره‏, کارمندان, مخاطبان) ؛ ويژگی‏های جمعيتی از قبيل سن, جنس, شغل, تحصيلات و ..... ؛ چه افرادی دعوت خواهند شد؟

-   ارايه طرح تحقيق, و ارزيابی منابع مورد نياز؛

-   تعيين روش کار, خط زمانی و بودجه پيشنهادی؛ ايجاد فرصت برای همکاران طرح, کارشناسان گروه کانونی و ... جهت بازبينی طرح تحقيق.

 

مرحله مصاحبه موارد زير را شامل می‏شود:

 

تهيه پرسشهای مربوطه؛ پرسشهای مورد نظر بايستی به صورت دقيق طراحی شوند؛ برای يک جلسه گروه کانونی تعداد 5 تا 6 پرسش کافی است ( بايستی تعداد سؤالات کمتر از 10 مورد باشد).

پرسشها بايستی

الف) از نوع باز بوده و از طرح سؤالات دو جوابی بلی/ خير خودداری شود.

مثال: نظر شما درباره اين برنامه چيست؟ ( پرسش مناسب)

       آيا موافق اين برنامه هستيد؟ ( پرسش نامناسب)

 

ب) به ندرت از سؤلات "چرايی" استفاده شود.

ج) بايستی سؤالات به طور منظم آماده شود اما جريان طبيعی داشته باشد. بايستی از پرسشهای ديگران بازخور دريافت کنيد.

د) سؤالات را با ترتيبی منطقی آماده کنيد.

ه) از سؤالات پيش‏بينی نشده هم استفاده نماييد.

و)مصاحبه گروه کانونی را آزمون کنيد.

مذاکرات گروه از طريق صدا, فيلم, يادداشت برداری ثبت و ضبط می شود. يادداشت‏ها بايستی کامل انجام شود تا در صورت نبود دستگاه پخش صدا اطلاعات لازم را فراهم کند. مصاحبه هر عضو به صورت جداگانه ( در صورت امکان از طريق تلفن) انجام می‏شود.

 

مرحله تجزيه و تحليل داده‏ها

 

الف) در جلسه مقدماتی, پردازش داده‏ها طی گفتگوی کوتاه شروع می‏شود بطوری‏که آشنايی بين شرکت‏کنندگان مشاهده می‏شود.

ب) رئيس گروه/ مصاحبه‏گر و دستيار او, بعد از جلسه مقدماتی از سالم بودن دستگاه ضبط صوت اطمينان حاصل می‏کنند.

ج) رئيس گروه و دستيارش, خلاصه نظرات را نوشته و به طور کامل بعد از گوش دادن به نوار ضبط شده خلاصه مذاکرات را کاملتر می‏کنند. اين مطالب می‏بايستی چند ساعت بعد از جلسه و قبل از جلسه بعدی گروه کانونی آماده شوند. آنها مطالب نوشته شده و مشاهدات را مقايسه کرده و درباره پاسخ های سؤالات کليدی بحث و گفتگو می‏کنند.

د) اين فرآيند ادامه می‏يابد و کليه خلاصه مذاکرات طی يک جلسه خوانده می‏شود.

 

تهيه گزارش:

 

گزارش بايستی تشريحی باشد و مفهوم داده‏ها طی اين گزارش ارايه شود.

داده‏های موجود قابليت بررسی و گزارش در سه سطح را دارند:

1- داده‏های خام, 2- جملات تشريحی, 3- تفسير ( کروگر, 1988)

- داده‏های خام: عين جملات پاسخگويان است.

- جملات تشريحی: خلاصه نظرات پاسخگويان می‏باشد.

- تفسير: کاملترين نوع اطلاعات می‏باشد.

 

.... ادامه دارد